Is een externe preventiedienst verplicht voor jouw bedrijf?

Kort antwoord: ja. Vanaf het moment dat je één werknemer in dienst hebt, ben je als werkgever verplicht om aangesloten te zijn bij een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Dat staat los van je sector, je bedrijfsgrootte of het risicoprofiel van het werk. In dit artikel leggen we uit waar die verplichting vandaan komt, voor wie ze precies geldt en wat ze je kost.

Wat zegt de wet?

De verplichting volgt uit de welzijnswet en de codex over het welzijn op het werk. Elke werkgever moet een intern preventiebeleid voeren en zich daarnaast laten bijstaan door een erkende externe preventiedienst voor de taken die hij niet zelf kan opnemen, zoals het medisch toezicht door een arbeidsarts en de ondersteuning rond psychosociale risico's. Aansluiten is geen keuze maar een wettelijke plicht, en de tarieven ervan zijn eveneens wettelijk geregeld.

Geldt dit ook voor mijn situatie?

Eenmanszaak of vennootschap met personeel

Ja. De rechtsvorm speelt geen rol. Eén werknemer via Dimona volstaat om de verplichting te doen gelden. Zaakvoerders zonder personeel vallen er niet onder.

Vzw's

Ja. Ook vzw's met personeel zijn werkgever in de zin van de welzijnswet en moeten aangesloten zijn.

Studenten, jobstudenten en flexi-jobs

Ja. Ook tijdelijke en atypische contracten tellen. Voor studenten gelden zelfs specifieke regels rond gezondheidstoezicht.

"Wij doen enkel bureauwerk, bij ons zijn er geen risico's"

Het meest gehoorde misverstand. De verplichting hangt niet af van het risiconiveau. Beeldschermwerk, ergonomie en psychosociale belasting zijn evengoed welzijnsdomeinen. Het risicoprofiel beïnvloedt wel je tariefgroep en dus je kostprijs, maar nooit de vraag óf je moet aansluiten.

Wat als je niet aangesloten bent?

De sociale inspectie (Toezicht op het Welzijn op het Werk) kan controleren en sancties opleggen, van administratieve boetes tot strafrechtelijke vervolging bij zware inbreuken. Minstens zo belangrijk: gebeurt er een arbeidsongeval terwijl je niet in orde bent, dan sta je als werkgever bijzonder zwak, ook tegenover je verzekeraar. Aansluiten is met andere woorden geen formaliteit maar een basisstuk van je aansprakelijkheidsbeheer.

Wat doet de externe dienst, en wat blijf je zelf doen?

De verplichting is een samenspel. Jij blijft als werkgever verantwoordelijk voor het welzijnsbeleid en stelt een interne preventieadviseur aan; in kleine bedrijven mag je die rol zelf opnemen. De externe dienst vult aan met wat je intern niet in huis hebt: de arbeidsarts en het gezondheidstoezicht, de preventieadviseur psychosociale aspecten, en ondersteuning bij risicoanalyses.

Wat kost die verplichting?

Je betaalt een jaarlijkse forfaitaire minimumbijdrage per werknemer, bepaald door je tariefgroep en bedrijfsgrootte, jaarlijks geïndexeerd. Daarbovenop rekenen diensten supplementen aan voor extra prestaties. Het volledige overzicht vind je in ons artikel over de kosten van een externe preventiedienst.

Verplicht aangesloten zijn betekent overigens niet dat je vastzit aan één dienst: je kiest zelf bij welke erkende dienst je aansluit en je kan veranderen.