Mag je zelf preventieadviseur zijn in je kmo?

Elke werkgever moet een interne preventieadviseur aanstellen. In kleine bedrijven roept dat meteen een praktische vraag op: moet ik daarvoor iemand aanwerven, of mag ik die rol zelf opnemen? Het antwoord bepaalt niet alleen je organisatie, maar ook je indeling in groep D en dus hoe je externe preventiedienst voor jou werkt.

Wanneer mag de werkgever zelf preventieadviseur zijn?

In bedrijven met minder dan 20 werknemers mag de werkgever zelf de functie van interne preventieadviseur uitoefenen. Vanaf 20 werknemers moet je de rol toewijzen aan een werknemer. De preventieadviseur is het interne aanspreekpunt voor welzijn op het werk: van de risicoanalyse tot de opvolging van arbeidsongevallen.

Welke opleiding heb je nodig?

De vereiste kennis hangt af van de grootte en het risicoprofiel van je bedrijf. Voor kleine bedrijven met beperkte risico's volstaat de basiskennis welzijn op het werk, een korte basisopleiding van doorgaans enkele dagen. Grotere of risicovollere bedrijven hebben een preventieadviseur nodig met een aanvullende vorming van niveau II of zelfs niveau I. Voor de doorsnee kmo waar de zaakvoerder de rol zelf opneemt, is de basisopleiding het vertrekpunt. Diverse opleidingsinstellingen en externe diensten bieden ze aan.

Wat betekent dit voor je indeling en je tarief?

Hier wordt het financieel relevant. Neem je als werkgever met minder dan 20 werknemers zelf de rol op, dan val je in groep D. Stel je geen preventieadviseur aan met een aanvullende vorming van minstens niveau II, dan val je als kleiner bedrijf in groep C-. In beide gevallen heeft je externe dienst de plicht om het volledige wettelijke basispakket te leveren binnen je forfaitaire bijdrage, zonder supplementen voor die prestaties. Je indeling bepaalt dus rechtstreeks wat je dienst je verschuldigd is voor hetzelfde geld.

Wat blijft de externe dienst sowieso doen?

Zelf preventieadviseur zijn betekent niet dat je alles zelf doet. Een aantal opdrachten zijn wettelijk voorbehouden aan de externe dienst, wat je interne situatie ook is: het medisch toezicht door de arbeidsarts, de opdrachten van de preventieadviseur psychosociale aspecten, en de gespecialiseerde ondersteuning waarvoor je intern de expertise niet in huis hebt. De rolverdeling is complementair: jij kent je bedrijf, de externe dienst levert de specialisten.

Zelf doen of uitbesteden: de afweging

Zelf de rol opnemen kost je een basisopleiding en structureel wat tijd: de risicoanalyse actueel houden, documenten bijhouden, de jaarplanning met je externe dienst opvolgen. Daar staat tegenover dat je dichter op je eigen welzijnsbeleid zit en dat de rol in een klein bedrijf zelden een voltijdse belasting is. De rol doorschuiven naar een werknemer kan ook, maar maak het dan een echte taak met tijd en mandaat, geen titel op papier. Wat je ook kiest: het ontslaat je nooit van je eindverantwoordelijkheid als werkgever.